U heeft een prachtige plek op het oog in het buitengebied. Misschien wilt u daar een vrijstaande woning bouwen of uw boerderij omzetten naar een woonbestemming. Het uitzicht is groen, de omgeving rustig – maar dan hoort u ineens over spuitzones. Gemeenten eisen soms afstand tussen landbouwgronden en woningen vanwege het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Wat betekent dat precies? En wat betekent dit voor uw bouwplan?
Wat is een spuitzone?
Een spuitzone is de afstand tussen landbouwgrond waar gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt en plekken waar mensen wonen of verblijven. Tijdens het spuiten kan een kleine hoeveelheid nevel – de zogenoemde drift – buiten het perceel terechtkomen. Gemeenten beoordelen daarom of er voldoende afstand is tussen een agrarisch perceel en een woning om hinder te voorkomen.
Er bestaat geen vaste wettelijke afstand. Gemeenten beoordelen per situatie wat aanvaardbaar is, afhankelijk van:
- het soort teelt (bijv. fruitteelt of akkerbouw);
- de spuittechnieken (driftarm of niet);
- de natuurlijke afscheidingen zoals hagen of houtwallen;
- en de afstand tot de woning.
Geen vaste regel, wel zorgvuldige afweging
Er is in Nederland geen landelijke wet die een verplichte afstand voorschrijft. Wel gebruiken gemeenten richtafstanden die in de rechtspraak zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld:
- 50 meter bij teelt zonder driftreductie;
- minder dan 50 meter bij driftarme spuittechniek en/of aanwezigheid van windschermen of houtwallen.
De uiteindelijke beoordeling vindt plaats binnen de Omgevingswet, die vraagt om een Evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). De gemeente moet kunnen aantonen dat uw woning op die plek gezond, veilig en toekomstbestendig kan worden gerealiseerd.
Wat betekent dit voor uw woonplan?
Wanneer u wilt bouwen of herbestemmen in het buitengebied, bekijkt de gemeente of er nabijgelegen landbouwgronden zijn waar met gewasbeschermingsmiddelen wordt gewerkt. Is dat het geval? Dan vraagt de gemeente meestal om een onderbouwing ETFAL: een document waarin wordt uitgelegd waarom de locatie toch geschikt is voor wonen.
In zo’n onderbouwing wordt onderzocht:
- hoe dicht uw woning bij landbouwgrond ligt;
- of er sprake is van verbouw van gewassen;
- of er natuurlijke barrières aanwezig zijn;
- welke middelen daar worden gebruikt;
- of er driftreducerende technieken worden toegepast;
Op basis van dit onderzoek bepaalt de gemeente of uw plan aanvaardbaar en uitvoerbaar is binnen het omgevingsplan.
Hoe kunt u hier slim mee omgaan?
Hoe eerder u weet of spuitzones een rol spelen, hoe beter. Met deze stappen voorkomt u vertraging en onnodige kosten:
- Laat een locatiescan uitvoeren.
Daarmee ziet u direct of er agrarische percelen in de buurt liggen met spuitactiviteiten. - Overleg met de agrariër.
Soms is de buurman bereid driftarme technieken toe te passen of gewassen te wisselen. - Kies voor natuurlijke afscheiding.
Een haag of houtwal beperkt niet alleen drift, maar versterkt ook de landschappelijke kwaliteit. - Betrek de gemeente tijdig.
Dien een vooroverleg in zodat de gemeente vroeg kan aangeven welke afstand acceptabel is.
Voorbeeld uit de praktijk
Een familie in Overijssel wilde hun erf splitsen in twee woonkavels. Aan de overzijde lag een boomgaard waar in het voorjaar werd gespoten. De gemeente vroeg om een onderbouwing ETFAL. Uit onderzoek bleek dat de boomgaard driftarme techniek gebruikte en dat een houtwal veel nevel tegenhield.
Door het opnemen van een voorwaardelijke verplichting in het omgevingsplan – het behoud van de houtwal – kon de woningbouw doorgaan. Zo ontstaat een goede balans tussen landbouw en wonen, zonder dat één van beide functies wordt belemmerd.
Waarom spuitzones steeds vaker genoemd worden
Gemeenten besteden steeds meer aandacht aan gezondheid en leefkwaliteit. Spuitzones helpen om een balans te vinden tussen de belangen van agrariërs en nieuwe bewoners. Dat sluit naadloos aan bij het doel van de Omgevingswet: een veilige, gezonde en prettige leefomgeving voor iedereen.
Huisman Ruimte helpt u verder
Heeft u plannen om te bouwen in het buitengebied en wilt u weten of spuitzones of andere omgevingsaspecten invloed hebben op uw locatie? Laat dit dan vroegtijdig onderzoeken. Zo voorkomt u vertraging en weet u zeker dat uw plan juridisch én ruimtelijk goed onderbouwd is. Ik help u graag bij het beoordelen van uw locatie en het opstellen van een onderbouwing ETFAL die voldoet aan de eisen van een Evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek. Samen zorgen we ervoor dat jouw plan past, nu en in de toekomst.
